Een vriend van mij is bezig met het opzetten van geloofsgemeenschappen aan de Amerikaanse Westkust. Hij wil de kerk relevant maken in een post-moderne samenleving. Postmodernisme en de kerk, of is het beter te stellen: post-modernisme versus de kerk? Want zo wordt het dan vaak gebracht: de kerk gelooft wél ergens in, terwijl de post-moderne mens met absolute waarheden weinig op heeft. Om het wat breder te trekken, misschien kan een post-moderne samenleving niet bestaan; het is onmogelijk samen-te-leven als het postmodern bindmiddel slechts cynisme is. En op dergelijke wijze wordt flink afgegeven op post-moderniteit en de post-moderne samenleving, in de kerk, in de samenleving, onder wetenschappers. Post-modern zijn is niet bon-ton, en natuurlijk is ook geen van ons post-modern, maar toch: hoe kan een hele samenleving, een heel tijdperk dan als post-modern gekwalificeerd worden?
Het niet geloven in absolute waarheden,zegt dat iets over de waarheid of over de persoon. Ik denk dat laatste. Ik geloof persoonlijk niet meer in absolute waarheden omdat ik niet geloof dat ik dat kán. Heeft dat nadelen? Zeker. Ik beweeg mij onzeker voort, ik heb geen antwoorden op goed en kwaad. En natuurlijk, ik heb de Bijbel gelezen, ik lees de analecten van Confucius, ik lees en lees, ik lees mijn gevoelens, probeer ze te verstaan, maar twijfel en vragen verdwijnen daarmee niet. Het 'goede' doen is natuurlijk wel een streven, maar activiteiten zijn afgezonderde gebeurtenissen, niet bewust gericht op een groter goed. Maar is het allemaal zo erg? Twijfel is volgens mij niet het tegenovergestelde van geloof, twijfel maakt kwetsbaar en dat moet je durven. Er is meer durf voor nodig dan het volharden in zogenaamde absolute waarheden. De onbewustheid van kwetsbaarheid kan bovendien zeker wel leiden tot onmiskenbare voordelen voor het samenleven, voor een maatschappelijk goed.
Het is dooddoenerij wanneer weer eens gesteld wordt hoe religie de oorzaak is van alle oorlogen en alle denkbare misère. Dat zal ik dus zeker niet onderschrijven, het is historisch incorrect. Wel denk ik dat de verabsolutering van misplaatst geloof onderdrukkend is en kan leiden tot geweld. Op een kleinere schaal hebben wij als christelijke homo's daar ervaring mee. Een postmoderne dam van twijfel, kwetsbaarheid en relativering is dan geen schrikbeeld, maar eerder een welgevallige omstandigheid.
Misschien is mijn begrip van post-modernisme en de post-moderne samenleving niet diep en volledig genoeg om dezelfde afkeer in mij te voelen. Als dat zo is, dan zou ik graag meer willen leren over de 'ware aard' van het postmodernistisch ding. Ik vermoed echter dat het afschilderen van postmodernisme als ziek cynisme, als een ding dat bewust samenleving en kerk ondermijnt, een karikatuur is.
0 Comments:
Post a Comment