De Christelijk positieve lijn hield aan tot zo'n drie jaar geleden. Inmiddels was ik een gerespecteerd lid van de kerk en in de politiek liet ik mij steeds vaker zien. Maar de nieuwe Christelijke werkelijkheid zou weer worden gedeconstrueerd, met de gebruikelijke vragen (wie is God; welke last legt God op mij; van waar de discrepantie tussen mijn gevoel en mijn geloof). Al vroeg in mijn Christelijke leven stelde ik mij deze vragen, maar mijn Christelijke zelfverwezenlijking kreeg een mokerslag, toen een bekende collega van mij in de ChristenUnie verkondigde dat homo's de geestelijke dood verdienen. Gek genoeg, heeft zij gelijk gekregen, in zekere zin was het mijn geestelijke dood, de depressie die daarop volgde was de finale deconstructie van mijn Christelijk leven. Ik stapte uit de kerk; uit de partij; en op deze website beschreef ik mijzelf als 'agnostisch christen', wat door o.a. het Reformatorisch Dagblad werd gequote om mij te bestempelen als niet-christen. Wederom moet ik zeggen, het RD heeft gelijk gekregen. Het RD bedoelde ongetwijfeld mij te delegitimeren en zij ging voorbij aan de zware strijd waarin waarheid en God zocht, maar zij had gelijk omdat ik inderdaad mijn christenzijn weer aan het deconstrueren was.
Ik liet Nederland, de partij en de kerk achter en vertrok met een onderzoeksbeurs naar China. Een goede vriend heeft wel eens gekscherend gesteld dat ik de eerste politiek vluchteling van Nederland naar China ben. Inderdaad was mijn ervaring in het eerste jaar er één van ontheemding. Ik probeerde mijn Christelijk-positief en Nederlands leven voort te zetten en bezocht verschillende kerken. Terwijl mijn Nederlandse vrienden mij vroegen naar het veronderstelde repressieve kerkelijk leven in China, was dat zeker niet hetgeen mijn opviel of mij zelfs ook maar stoorde. Wat mij stoorde is dat telkens als ik in de kerkbanken zat, het gevoel had dat een kerk vanuit de verte terstond geplant was in een beschaving dat de hare niet was. Ik heb in kerken gezeten waar vrouwen kwamen in rokken tot over de enkels, en mannen in pak, het was alsof een ruimteschip geland was in Beijing; zo volkomen vreemd, als een vreemdeling in bed. De ontheemding ging diep; ik verloor mijn passie voor bijvoorbeeld het milieu, homo-emancipatie, politiek. Het zinloze leven lachte mij toe, Beijing is een geweldige stad voor mensen zonder overtuiging. Ik wist wel dat mijn leven een wending aan het nemen was, maar ik wist niet waar toe, dus ik maakte mij niet bezorgd. Het knaagde af en toe dat ik zo weinig 'zin van het leven' zag en op sommige momenten voelde ik mij zelfs schuldig.
Ik sprak met een goede vriend in Amsterdam over mijn schuld en het gewetensgeknaag en trok de conclusie dat ik de dankbaarheid weer moest voelen van Gods voorziening en zijn liefde voor de schepping. Het lukte mij echter niet om terug te grijpen op Christelijk positivisme, ik wist niet of God man of vrouw is, of God bestaat; en op den duur konden die vragen mij eigenlijk ook niet meer boeien. Toen volgde stilte, stilte in mijn werk, stilte in mijn schrijven, stilte op deze website. Ondertussen was het natuurlijk niet stil in de wereld om mij heen, in mijn wetenschappelijke discipline. Eerder dit jaar mislukte de klimaattop in Kopenhagen (en eigenlijk wisten de meeste experts dat er weinig te halen viel). Ik was op onderzoek naar ontbossing en herbeplanting ergens in zuid-west China, terwijl de aarde schudde in Qinghai, een provincie 150 km van mijn onderzoeksveld. Van de economische crisis kreeg ik weinig mee in China, waar ontwikkeling en vooruitgang nog steeds voorpaginanieuws zijn, terwijl Europa en Amerika af en toe worden genoemd op licht schertsende toon. Als ik de Nederlandse kranten online in Nederland las, zou ik haast geloven dat er een politieke meltdown plaats vond in de naam van vrijheid. Het stak mij - ik hou van mijn geboorteland -, maar aan de andere kant scheen het mij ook zo irrelevant in een wereld zonder betekenis, die als een gletsjer - langzaam maar zeker - de diepte in glijdt. Welke hoogverheven idealen? Waarom nog een inspanningskracht?
Ik kwam tot het pijnlijk sobere inzicht dat mijn beschavingsprojecten - een beter milieu, vrijheid van onderdrukten, armen, homo's, sociale rechtvaardigheid - zinloos waren in een tegengesteld krachtenveld. Want zullen er niet altijd mensen zijn die homo's haten? Bestaat een groot deel van de kerk niet bij gratie van uitsluiting? Zullen we ooit onze (persoonlijke) ontwikkeling en onze 'survival' opgeven, ten bate van de rest van de wereld en de schepping? In alle redelijkheid moest ik concluderen, nee. Mijn persoonlijke inzet, al zou ik een stap 'in de goede richting' zetten, is hooguit nobel, of anders hypocriet te noemen, maar het is voor alles irrelevant in the grootsheid van onze kosmos. Deze kosmische gevangenschap, de veroordeling tot een zinloos bestaan, is iets dat ik moet erkennen. In de beweging die zich Dark Mountain noemt herken ik mijn persoonlijke kritiek op de beschavingsprojecten in deze wereld en in mijn eigen leven. Ik beschouw op ontschaving niet als waarheid of zingeving, maar enkel inspiratie tot een niet-zo-definitief antwoord op een zinloos en beschaafd bestaan.
